حدیث کساء

(3271 مجموع کلمات موجود در متن)
(1706 بار مطالعه شده است)  

حدیث کساء

خیمه گاه ولایت

چه می توان نامید عصر خفت زایی را که از یک سو سالهاست که از شهادت رسول گرامی اسلام (ص) می گذرد و از سوی دیگر چشمان اشکبار شیعیان از دیدار آخرین وصی پیامبر (ص) محروم مانده است و فتنه ها پی در پی واقع گشته و دشمنان از هر سو هجوم آورده اند.

دشمنان تشیع امروز از همه جای عالم متحد شده و شمشیر آخته و زهرآگینی بنام وهابیت را برای نبرد با مکتب اهل بیت از نیام بیرون کشیده اند. این شمشیر بران گاه به طور آشکار در دستان دشمنان خارجی و گاه به شکل پنهان در پنجه روشنفکر نمایان وهابی زده داخلی و گاه حتی وهابیون شیعه نما، به بنیان های اساسی این مکتب اصیل الهی حمله نموده و به قلع و قمع استوارترین شاخه های آن می پردازد. روزی اصالت زیارت عاشورا را زیر سوال می برند روز دیگر سند حدیث کساء را مورد تشکیک قرار می دهند زمانی خطبه غدیر و زمانی دیگر حدیث ثقلین و ...

این هجوم های فرهنگی هر ضرر و آسیبی که داشته باشد حداقل یک نکته مثبت برای شیعیان عصر حاضر به دنبال خواهد داشت و آن اینکه هشیار باشند و پیش از پیش به حصن حصین و پناهگاه امن الهی و خیمه گاه ولایت مولا و صاحبشان امام عصر حجه ابن الحسن عسگری (عج) پناهنده شده و درسایه سار وجود مبارکش به دفاع از ارزشها ی مذهبــی و مکتب خود بپردازند .

یکی از ارزشمندترین یادگار های مکتب تشیع که امروز مورد حمله دشمنان اهل بیت قرار گرفته و مدرک انکار ناپذیر حق ولایت و سرپرستی ابن خاندان به شمار می آید، حدیث کساء است.

محقق گرانمایه علامه سیدمرتضی عسگری به جمع آوری اسناد این حدیث پرداخته و در کتاب با ارزشی به نام «حدیث کساء در کتب معتبر اهل بیت» ارائه نموده که توسط آقای علی اسلامی ترجمه شده است .

نویسنده محترم در مقدمه کتاب چنین آورده است :

«... روایاتی را که چون گل های خوشبویی است و درباره آیه تطهیر نازل شده جمع آوری و تدوین نموده ام این روایات را از کتب « صحاح ، مسانید ، تفاسیر» اهل سنت استخراج کرده ام . اصل این خبر را «حدیث کساء» نامیده اند، چرا که پیامبر (ص) هنگام نزول آیه تطهیر خود و خاندان خویش را با پارچه ای پشمین که کساء می نامیدند پوشانده و بدین شکل خاندان خویش را که در آیه از آنان یاد شده است را از دیگران مشخص فرمودند.»

اینک ما خلاصه ای از آنچه پیرامون حدیث کساء نقل شده در اینجا می آوریم :

رسول خدا (ص) در نوبت ام سلمه در خانه او بود، لحظه ای احساس کرد که اکنون وحی نازل خواهد شد پس فرمود به سوی من بخوانید، به سوی من بخوانید ...

گفتند که را بخوانیم ؟

فرمود : اهل بیت مرا، علی را فاطمه و حسن و حسین را .

پس آنان در اطراف پیامبر (ص) بر روی فرشی جمع شدند. سپس رسول خدا (ص) ایشان را به کسائی خیبری که از موی سیاهی بافته شده بود پیچید و فرمود خداوندا ایشان آل منند، اهل بیت من هستند، پس درود فرست بر محمد و آل محمد و خدا این آیه را نازل فرمود :

«انما یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا» احزاب ۳۳

این آیه به هنگامی نازل شد که اهل بیت اطراف پیامبر (ص) جمع بودند، لذا پس از نزول آیه فرمود :

«خداوندا ایشان اهل بیت منند ، پس پلیدی را از ایشان دور گردان و پاک و پاکیزه شان ساز.»

ام سلمه در پس پرده قرار داشت. او گفته است : من بر در خانه نشسته بودم و در خانه هفت نفر بوندند، پیامبر ، جبرئیل، میکائیل، علی، فاطمه، حسن و حسین (ع) من سر به داخل خانه کردم و گفتم : ای رسول خدا آیا من از اهل بیت شما نیستم ؟ به خدا سوگند که پاسخ موافق نداد ولی فرمود : تو در مسیر خیری، تو در مسیر خیری تو از زنان پیامبری .

در روایت دیگر آمده که سوال کرد : آیا من از اهل بیت نیستم ؟ فرمود : تو در مسیر خیری ولی فقط ایشانند که اهل بیت من هستند خداوندا اهل بیت من سزاوارترند.

پیامبر خدا (ص) دراین داستان اهل بیت خود را از دیگر خلق جدا نموده و آیه ی تطهیر را با عمل و گفته خود -انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا- شرح و تفصیل داده و سپس فرمود:

«من و اهل بیتم از گناهان پاک و پاکیزه ایم.»

و همین مطلب را در مسجد در حضور مسلمین عملاً اعلام می فرمود به این شکل که در وقت هر نمازی، به در خانه علی و فاطمه (ع) می آمد و می فرمود:

«درود و رحمت و برکات خدا بر شما اهل بیت رسول باد که انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا.»

در روایت دیگر است که پیامبر خدا (ص) هر بار که هنگام نماز صبح می شد به در خانه ی علی می آمد، دو دست مبارک را به دو جانب در خانه می گذاشت و می فرمود :

«انما یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا.»

بعضی از صحابه، این عمل پیامبر را یعنی آمدن حضرت به در خانه ی علی (ع) را تا شش ماه شماره کرده اند، که هر روز تکرار می شده است و بعضی دیگر هفت ماه، بعضی هشت ماه و بعضی هم نه ماه شمارش کرده اند.

این رفتار پیامبر به این جهت بود که می خواسته اند با گفته و عمل خود به امت اسلامی بفهمانند اهل بیت پیامبر که آیه ی تطهیر درباره ایشان نازل شده کیانند و همچنین معنای آیه را بیان نمایند .

این همه کوشش از جانب رسول خدا(ص) به این خاطر بود که بر آن حضرت واجب بود به مضمون این آیه عمل فرمایند که : «ما ذکر (یعنی قرآن) را بر تو نازل کردیم تا آنچه را برای مردم لازم است به آنها بیان نمایی شاید مردمان به تفکر نشینند.» نمل / ۴۴

داستان نزول آیه تطهیر درباره اهل بیت در آن زمان به قدری مشهور بود که در سخنان عده ای مورد استشهاد قرار گرفته است از جمله امام حسن مجتبی(ع) که خود یکی از اصحاب کساء است. حضرت بعد از شهادت پدر بزرگوارشان در خطبه ای می فرماید : «و انا من اهل البیت الذی اذهب الله عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا»

«ما اهل بیتی هستیم که خداوند عزیز درباره ما فرمود : یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا.»

و نیز ام سلمه این آیه را برای « عمره همدانی » تلاوت می کند، عمره پس از شهادت حضرت علی (ع) از ام سلمه راجع به علی (ع) می پرسد و ام سلمه در جواب این آیه را می خواند .

سعدبن ابی وقاص هم ، هنگامی که معاویه از او می خواهد تا علی(ع)را دشنام دهد به این آیه در فضیلت مولا استدلال می کند .

و ابن عباس هم به جماعتی که در محضرش، امام را دشنام دادند ضمن فضائل دهگانه علی (ع) یکی را آیه تطهیر می شمرد و واثله که از صحابه رسول خداست آیه تطهیر را در رد کسانی که امام علی (ع) را دشنام می دادند شاهد می آورد .

و ام سلمه هم ، هنگامی که خبر شهادت امام حسین (ع) به او می رسد و اینکه اهل عراق حضرت را لعن کرده اند، این داستان و آیه را نقل می کند .

و چنین عملی را هم واثله در داستانی مشابه ام سلمه انجام می دهد و علی ابن الحسین (ع) هم برای مرد شامی که بر یزید ثنا می گفت و به اهل بیت جسارت می کرد آیه تطهیر را خواند .

مصادر حدیث کساء به نقل از کتاب «حدیث کساء » سید مرتضی عسگری

- حاکم ، مستدرک بر صحیحین ج ۳/۱۴۷- ۱۴۸

- حدیث عایشه را افراد زیر نقل نموده اند :

الف : مسلم در صحیح خود باب فضائل اهل بیت ج ۷/۱۳۰.

ب : بیهقی در السنین الکبری باب اهل بیت نبی کیانند ۲/۱۴۹.

ج: ذیل تفسیر آیه در تفسیر طبری ج ۲۲/۵.

د : ابن کثیر در تفسیرش ج ۳/۴۵۸

ه: وسیوطی د رالدر المنثور ج ۵/۱۹۸- ۱۹۹

- این روایت را ابوسعید از ام سلمه در تفسیر آیه از تفسیر طبری ج ۲۲/۶ نقل می کند .

- این روایت را شهربن حوشب بنا به نقل تفسیر طبری ج ۲۲/۶ از ام سلمه نقل نموده است و ابن کثیر هم در ج ۳/۴۸۵ تفسیرش بدان اشاره دارد .

- صحیح ترمذی ج ۱۲/۸۵ ، تفسیر طبری ذیل تفسیر آیه ج ۲۲/۷ ، ابن کثیر ج ۳/۴۸۵ ، مشکل الاثارج ۱/۳۳۵.

- مستدرک صحیحین ج ۲/۴۱۶ و ج ۳/۱۴۷ و می گوید به شرط شیخین این روایت صحیح است ، مجمع الزواپد ج ۹/۱۶۷، مشکل الاثار طخاوی ج ۱/۳۳۵.

- تفسیر طبری ج ۲۲/۶ ، تفسیر ابن کثیر ج ۳/۴۸۳ ، سیوطی در الدرالمنثور ج ۵/۱۹۸ ، سنن بیهقی ج ۲/۱۵۲ ، مسند احمد ج ۴/۱۷۰ .

- تفسیر الدرالمنثور ذیل آیه ج ۵/۱۹۸.

- سنن بیهقی ج ۲/۱۵۰ ، تفسی رابن کثیر ذیل آیه ج ۳/۴۸۳ ، سیوطی ج ۵/۱۹۸، و تعبیر حاکم در تفسیرالمنثور آیه از ام سلمه چنین است : در خانه ی من در آیه نازل شد ج ۲/۴۱۶ ، تاریخ بغداد ۹/۱۲۶ ، مشکل الاثار ج ۱/۳۳۴.

- صحیح ترمذی باب فضاپل فاطمه ج ۱۳/۲۴۸ -۲۴۹ ، تهذیب التهذیب ج ۲/۲۹۷ در باب احوالات حسن (ع) الریاض النظره ج ۲/۲۴۸ به تذکر اینکه علی و همسر و فرزندانش مصداق اهل بیت می باشند .

- مسند احمد ج ۶/۲۹۲.

- حاکم در مستدرک ج ۲/۴۱۶ در تفسیر آیه سوره ی احزاب .

- الدرالمنثور ذیل آیه ج ۵/۱۹۸، مشکل الاثار ج ۱/۲۳۳ .

- جامع البیان طبری ذیل آیه ج ۲۲/۷ .

- جامع البیان طبری ذیل ایه ج ۲۲/۷.

- الدرالمنثور سیوطی در تفسیر آیه ج ۵/۱۹۹.

- تفسیر طبری ج ۲۲/۵ ، ذخایرالعقبی طبری ص ۲۴ ، تفسیر سیوطی ج ۵/۱۹۸.

- مشکل الاثار ج ۱/۳۳۲.

- صحیح مسلم باب فضل علی (ع) ج ۷/۱۳۳.

- مجمع الزوائد هیثمی ج ۹/۱۶۵و ۱۶۷ باب فضائل اهل بیت .

- تفسیر آیه در طبری ج ۲۲/۵ ، الدرالمنثور ج ۵/۱۹۹.

- تفسیر طبری جلد ۲۲/۵.

- مجمع الزوائد ج ۹/۱۶۹ .

- تفسیرالمنثور ج ۵/۱۹۹.

- مستدرک الصحیحین ج ۳/۱۵۸ ، صاحب مستدرک گوید : این صحیحی به شرط نقل مسلم صحیح است ، ولی آن را نقل نکرده اند ، اسدالعابه ج ۵/۵۲۱، مسند احمد ج ۳/۲۵۸، تفسیر طبری ج ۲۲/۵ ، ابن کثیر ج ۳/۴۸۳، درالمنثور ج ۵/۱۹۹ مسند طیالسی ج ۸/۲۷۴و مدت عمل رسول را یکماه نقل کرده است ، صحیح ترمذی در تفسیر آیه سوره احزاب ج ۱۲/۵۸ و همچنین به چاپ اول جلد ۷/۱۰۳ کنزل العمال مراجعه کنید .

- در استیعاب روایات ابی الحمراء ج ۲/۵۹۸ و در تفسیر طبری و ابن کثیر و سیوطی درتفسیر همین آیه آمده است . شرح حال او در استیعاب ۵/۶۳۷ و در اسدالغابه ۵/۱۷۴ و مجمع الزوائد ۹/۱۲۱و۱۶۸ و مشکل الاثار ۳۳۸ .

- مجمع الزوائد ۹/۱۶۹ تفسیر سیوطی ۵/۱۹۹.

- مستدرک الصحیحین ،‌باب فضائل حسن بن علی (ع) ۳/۱۷۲.

- مجمع الزوائد ، باب فضائل اهل بیت ۹/۱۷۲ * تفسیر همین آیه در ابن کثیر ۳/۴۸۶.

- مشکل الاثار ۱/۳۳۶ .

- خصائص نسائی ۴/

- تفسیر طبری ۲۲/۷* ابن کثیر ۳/۴۸۵ عبارت از طبری نقل شده* مستدرک حاکم ۳/۱۴۷ * مشکل الاثار ۱/۳۳۶ و ۲/۳۳* تاریخ طبری ۵/۳۱.

- حدیث بتمامی در مسند احمد ۱/۳۳۱ ج اول ، و در چاپ تحقیق شده دوم ۵/۳۰۶۲ و در آن ابن عباس ده فضیلت برای امام علی ابن ابی طالب نقل می کند و نسائی آن را در خصائص خویش نقل می کند (ص/۱۱) و اریاض النضره ج ۲/۲۶۹ * مجمع الزواپد ۹/۱۱۹ .

- مشکل الاثار * طحاوی ۱/۳۴۶ تفسیر طبری ۲۲/۶ مسند احمد ۴/۱۰۷ ، مجمع الزوائد ۹/۱۶۷ * مستدرک حاکم ۲/۴۱۶ و ۳/۱۴۷ * سنن بیهقی ۲/۱۵۲.

- اسدالغابه ۲/۲۰ در ترجمه حضرت حسن مجتبی (ع) .

- مسند احمد ۶/۲۹۸، مسند ام سلمه * تفسیر طبری ۲۲/۶ * مشکل الاثار ۱/۳۳۵ ببینید .

- تفسیر طبری ۲۲/۷ * ابن کثیر ۳\۴۸۶ * الدرالمنثور ۵/۱۹۹*

- مقتل خوارزمی ۲/۶۱، چ نجف .